TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Trưởng khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BV Bạch Mai cho biết, ĐTĐ thai kỳ được coi như một vấn đề mới nổi. Theo một số điều tra tại các bệnh viện lớn, khoảng 6 – 9% những phụ nữ mang thai ở Việt Nam bị ĐTĐ thai kỳ, đó là những người được phát hiện ĐTĐ lần trước hết trong khi mang thai. Còn những người đã bị ĐTĐ từ trước khi có thai thì không gọi là ĐTĐ thai kỳ mà gọi là ĐTĐ ở đàn bà có thai. thường nhật 90% trường hợp ĐTĐ thai kỳ sẽ hết sau khi sinh nhưng về lâu dài những người đó sẽ có nguy cơ ĐTĐ typ 2 cao hơn người bình thường. ĐTĐ thai kỳ thường xuất hiện từ tuần 24-28 của thai kỳ.
Để chắt lọc ĐTĐ thai kỳ, người ta sẽ phân tầng nguy cơ. Những nữ giới có nguy cơ cao như đã bị ĐTĐ thai kỳ, tiền sử đẻ con to (> 4000g), gia đình có người bị ĐTĐ, thừa cân béo phì, tuổi trên 35… thì phải sàng lọc ngay lần khám thai trước hết. Những người nguy cơ nhàng nhàng thì sàng lọc ở tuần 24-28. Những người nguy cơ thấp nên thì không cần chắt lọc.
Để sàng lọc ĐTĐ thai kỳ người ta cũng dùng nghiệm pháp tăng đường huyết, bằng cách cho uống 75g glucose pha trong 250mL nước, và tiến hành đo đường huyết tại 3 thời khắc là trước uống, sau uống 1h và sau uống 2h. Những trường hợp có ít ra 1 kết quả đo đường huyết trước uống ≥ 5,1ml/l, đường huyết sau uống 1h ≥ 10,0 và sau 2h ≥ 8,5mmol/l được chẩn đoán là ĐTĐ thai kỳ.
ĐTĐ thai kỳ thường xuất hiện từ tuần 24-28 của thai kỳ.
Theo TS. Bảy, tại Khoa Nội tiết – ĐTĐ, BV Bạch Mai luôn có khoảng 10% bệnh nhân nội trú mắc ĐTĐ thai kỳ (10 BN) và mỗi ngày phòng khám của khoa có 15 – 20 BN ĐTĐ thai kỳ đến khám. Nguy cơ của ĐTĐ thai kỳ đối với mẹ và con là cực lớn nếu không được kiểm soát tốt đường huyết. Với những tuần đầu có thể gây sảy thai, thai chết lưu, có nhiều trường hợp hỏng thai liên tục nhiều lần sau đó mới được phát hiện bị ĐTĐ. Một số trường hợp rất đáng tiếc thai đã 37 – 38 tuần bị chết lưu, và mẹ bị hôn mê do chỉ số đường huyết quá cao mà không được tầm soát dù người mẹ có nhiều nhân tố nguy cơ cao.
Bên cạnh đó, ĐTĐ thai kỳ cũng có thể gây ra một số biến chứng như dị tật cho thai đặc biệt là dị tật về tim mạch, tâm thần, thai to… Đối với mẹ sẽ là các nguy cơ đa ối, ĐTĐ về sau.
Tiền đái tháo đường - Vấn đề cần quan tâm
Theo điều tra dịch tễ của Việt Nam, tỷ lệ mắc tiền ĐTĐ thường cao hơn gấp đôi so với ĐTĐ (5,4% so với 13,7% theo điều tra năm 2012). Đáng lo ngại, tiền ĐTĐ nếu để diễn biến tự nhiên thì sau 10 năm, 50% sẽ chuyển thành ĐTĐ, 25% vẫn là tiền ĐTĐ và 25% có thể trở về bình thường.
TS. Bảy cho hay, tiền ĐTĐ là dạng rối loạn đường huyết nhưng chưa đến mức là ĐTĐ. Có 2 dạng tiền ĐTĐ là tăng đường huyết lúc đói (đường huyết lúc đói dưới 7,0 nhưng trên 5,6 mmol/L) và rối loạn dung nạp glucose (đường huyết đo 2h sau khi uống 75g glucose từ 7,8 đến 11,0 mmol/L).
Nhiều nghiên cứu chứng minh người tiền ĐTĐ đã có tăng cao nguy cơ bị các biến chứng tim mạch và tâm thần, do vậy hiện nay trên thế giới có hơn 50 nhà nước đã coi tiền ĐTĐ là một bệnh và có chỉ định điều trị nhằm 2 đích chính, là ngăn ngừa tiến triển thành ĐTĐ, và ngăn ngừa các biến chứng tim mạch - thủ phạm chính gây ra tử vong ở các bệnh nhân ĐTĐ. Cho đến nay có 3 phương pháp chính để can thiệp vào nhóm này là: thay đối lối sống; dùng thuốc và phẫu thuật.
đổi thay lối sống là phương pháp can thiệp cơ bản, gồm điều chỉnh chế độ ăn và tăng cường luyện tập thể lực để làm giảm cân. Phương pháp này có hiệu quả rất tốt trong thời kì đầu nhưng lại không vững bền. Do đó hiện giờ người ta đang hướng đến phương pháp dùng thuốc đối với nhóm tiền ĐTĐ nguy cơ cao với các biến chứng về tim mạch, thuốc được sử dụng phổ thông nhất là Metformin. Phương pháp giải phẫu thắt dạ dày hoặc nối thông bao tử – ruột được vận dụng đối với nhóm béo phì, có chỉ số khối thân (BMI) trên 34.
Dương Hải
0 nhận xét:
Đăng nhận xét